Szarley, czyli śląski „duch buntu”

Historia walk klasowych na Śląsku sięga czasów najdawniejszych. Jednak specyficzną rolę w jej rozwoju odegrała walka śląskich kopaczy, czyli górników. Roman Adler Początek XIII w. to czasy wielkich zmian w świecie feudalnym. Rodziło się społeczeństwo stanowe, a monarchie patrymonialne przeżywały kryzys. Również rozbicie dzielnicowe na ziemiach… Czytaj dalej

Zmowa Tworkowska

Dariusz Zalega Tworków – niewielka wieś w powiecie raciborskim. Niewielka, za to z pasjonującą historią jednego z największych buntów chłopskich na Górnym Śląsku. Cofnijmy się w czasie o ponad dwa wieki. Po rewolucji francuskiej na pruskiej wsi zaczęło wrzeć. Major Pannwitz pisał: „Niewiarygodne wprost, jak głęboko zakorzenił się francuski zmysł… Czytaj dalej

Mała „Komuna Paryska” na Śląsku

Roman Adler W 1871 r. Królewską Hutą wstrząsnął jeden z największych buntów robotniczych na terenie pruskiego Śląska. W latach 1845-1847 w Europie Zachodniej doszło do kryzysu gospodarczego, który zainicjował szereg walk klas pracujących przeciw panującej od Kongresu Wiedeńskiego w 1815 r. postfeudalnej reakcji tzw. „Świętego Przymierza”.… Czytaj dalej

Karol Śliwka: Los historią pisany

Daniel Korbel Karol Śliwka jest jedną z postaci, która może ucieleśniać skomplikowaną historię Polaków z Zaolzia i tamtejszej lewicy. Urodził się w w 1894 r. w Bystrzycy nad Olzą. W czasie I wojny światowej jako kilkunastoletni ochotnik znalazł się w Legionach Polskich, a potem – po pobycie w rosyjskiej niewoli - w szeregach bolszewików brał… Czytaj dalej

Czas pogardy

Dariusz Zalega Strajk w chorzowskiej Hucie Batory przypomniał, że pojęcie walki klas nie skończyło na śmietniku historii. A także o tym, że każda walka może zakończyć się porażką, ale bez tej walki przegrywa się od razu. Stanął sam wśród robotników – był w końcu panem prezesem. Usłyszeli: „No i co, jestem! Czego chcecie?” A ci zaczęli mówić o… Czytaj dalej

Eine Geschichtsschreibung ohne der Rolle der Arbeiter

Von Dariusz Zalega Im Januar 1919 demonstrierten einige Hundert Arbeiter für Lohnerhöhungen in Königshütte, dem heutigen Chorzów. Das Militär schoss auf sie, es gab 17 Tote und 21 Verletzte. Im Zentrum von Chorzów gibt es nicht einmal eine Gedenktafel. Dies zeigt beispielhaft, wie auch gegenwärtig die Geschichte Schlesiens missachtet wird. Das Los… Czytaj dalej

Teraz otwarcie mówimy – MY

Jan Bojko Tysiące robotników w czasach PRL weszło w świat sztuki. Bo „autor z rodowodem robotniczym będzie trafniej opisywał wszystko, co kojarzy się z pracą i krzywdą społeczną”. „Było to może w 1953 albo w 1954 r. Podaję te lata nie bez przyczyny. Przecież to były krótko mówiąc nieciekawe lata. Pamiętam pewnego sobotniego wieczoru zostałem… Czytaj dalej

Z dziejów kultury robotniczej

Świat pracy na ziemiach obecnej Polski wypracował ponad 100 lat temu swój własny świat kultury. Dawał on poczucie godności i tworzył podstawy solidarności klasowej. Piotr Bojko Kultura robotników nie jest tożsama z kulturą robotniczą. Kultura robotnicza, klasowa na ziemiach polskich zaczęła kształtować się w końcu XIX wieku, wraz z rozwojem… Czytaj dalej